Καθημερινά, με κάθε νέα εμπειρία, τα παιδιά μαθαίνουν σημαντικά μαθήματα ζωής που τα βοηθούν να αναπτύξουν αξίες. Ως γονείς, αυτές οι ηθικές και αξίες βρίσκονται στο μυαλό μας, συχνά υποσυνείδητα, όταν κάνουμε πράγματα με τα παιδιά μας, όπως το να φτιάξουμε ένα κέικ μαζί, να γράψουμε μια κάρτα σε έναν συγγενή, να τα βοήσουμε να φτιάξουν ένα σπιτάκι με τους φίλους τους ή να τα αφήσουμε απλώς να παίξουν στον κήπο .

Το Skip θέλησε να εξερευνήσει την ενστικτώδη αντίληψη των μαμάδων για τις αξίες σε μεγαλύτερο βάθος, γι’ αυτό μιλήσαμε με 240 μαμάδες, 20 γιαγιάδες και 5 προγιαγιάδες σε 10 τοποθεσίες σε όλο τον κόσμο. Ονομάσαμε το έργο μας ‘Mamma Mia’ και παρακάτω ακολουθούν κάποια από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματά μας.

Οι αξίες βρίσκονται σε κάθε άτομο και μας δίνουν προσωπική, κοινωνική και πολιτισμική αξία. Ουσιαστικά διαμορφώνουν την ταυτότητά μας και τη θέση μας στην κοινωνία. Δεν μας καθοδηγούν απλώς, δείχνοντας μας τι είναι σημαντικό, καλό ή χρήσιμο, αλλά μας εμπνέουν και μας δίνουν κίνητρα.

Ανεξάρτητα από τις κοινωνικές και πολιτισμικές διαφορές, οι μαμάδες σε όλο τον κόσμο αναγνωρίζουν την ευθύνη να μεταδώσουν αξίες στα πλαίσια του ρόλου τους. Είτε βρίσκονται στην Τουρκία, στην Βραζιλία ή την Ινδονησία, οι μαμάδες παντού μοιράζονται ένα σύνολο αξιών βάσει του οποίου μεγαλώνουν τα παιδιά τους:

Αξίες μητέρων (μη διαπραγματεύσιμες) – αυτές που νιώθουμε καθήκον να μεταδώσουμε, π.χ. τιμιότητα, σεβασμός για τους άλλους, αίσθηση μοιράσματος και προσφοράς, αυτάρκεια και υπευθυνότητα και σεβασμός για τις πολιτισμικές παραδόσεις και τους μεγαλύτερους.

Αξίες μητέρων και παιδιών (ενθαρρύνονται) – αυτές που πιστεύουμε ότι πρέπει να ενθαρρύνουμε αλλά δεν προέρχονται από την προσωπικότητά μας, π.χ. αποφασιστικότητα και αυτοπεποίθηση ή αυτές που ανταμείβονται και ενισχύονται, όπως αγάπη και ευγνωμοσύνη προς την οικογένεια, κοινωνικότητα και σχέσεις.

Αξίες παιδιών (δευτερεύουσες αξίες) – αυτές που πιστεύουμε ότι το παιδί μας θα αναπτύξει φυσικά και παθητικά αλλά που μπορούμε να ενισχύσουμε, όπως δημιουργικότητα, ανακάλυψη, περιέργεια και φαντασία.

Όταν τα παιδιά μας αναγνωρίζουν και κατανοούν τις αξίες που προσπαθούμε να μεταδώσουμε, αυτό μας προκαλεί πολύ θετικά συναισθήματα και μας γεμίζει με περηφάνια και ευτυχία.

Οι αξίες των παιδιών όπως η δημιουργικότητα, η φαντασία, η περιέργεια και η ανακάλυψη είναι σημαντικές για την ανάπτυξη τους, αλλά ως μαμάδες, τους δίνουμε λιγότερη άμεση σημασία. Οι περισσότερες από αυτές τις αξίες είναι έμφυτες και μπορούν να κινητοποιηθούν ή ενισχυθούν με το παιχνίδι και τις εξωτερικές εμπειρίες όπως το ανέβασμα σε δέντρα.

Παρότι μπορεί να ανησυχούμε να αφήσουμε τα παιδιά μας να ανακαλύψουν μέσα από την περιέργειά τους, επειδή φοβόμαστε μη χτυπήσουν (ή μη γυρίσουν σπίτι λερωμένα), το παιχνίδι παρέχει στα παιδιά μοναδικές εμπειρίες που πλάθουν και χτίζουν χαρακτήρα. Σε συνδυασμό με άλλες αξίες, αυξάνει και τη δική μας ευτυχία και περηφάνια – θυμηθείτε πόσο καλά αισθανθήκατε την τελευταία φορά που το παιδί σας ζωγράφισε ένα σκίτσο σας. Αυτό όχι μόνο δείχνει ότι καταλαβαίνουν την αγάπη, την ευγνωμοσύνη και τη σημασία του να μοιράζονται και να δίνουν, αλλά ότι εκδηλώνουν φυσικά δημιουργικές και φαντασιακές τάσεις.